Het heten van gewijde bomen

Precies op het juiste moment bevond ik mij onder een ginkgo. Op zoek naar meer informatie over deze Aziatische boom kwam ik het Japanse woord shinboku tegen, dat heilige boom betekent. Aangezien onze Keltische en Germaanse voorouders diep verbonden waren met de natuur en zij heilige wouden kenden (nu meestal bekend onder de naam nemeton), vroeg ik me af of er ook een enkel woord is waarmee we in onze contreien een heilige boom bedoelen. Met zo'n vraag kom je uiteraard terecht bij Olivier van Renswoude van Taaldacht. Hij raakte geïnspireerd door mijn vraag en wijdde een heel artikel aan het mogelijke antwoord. Hier kun je zijn hele artikel Het heten van gewijde bomen lezen.

De bijzondere woorden uit zijn artikel op een rijtje:

• *nemedaz: Germaans voor bosheiligdom
• nemd, nimd: zoals we het nu zouden zeggen
   
• *barwaz: Germaans voor bos in het algemeen, later heilig bos in het bijzonder
• baruw of baar: zoals we het nu zouden zeggen
   
• *lauhaz: Germaans voor open plek in het bos, gewijd aan goden of juist werelds gebruik
• lo: zoals we nu nog zeggen (Heiloo, Ermelo)
   
• *rageną: Germaans voor beschikking, verordening -> macht, gezag, autoriteit
• *ragenō: machten
• rein: zoals we het nu zouden zeggen
• reinboom: godenboom, godsboom, machtige boom
• rein betekent ook schoon, zuiver
• rein nevenvorm van reen betekent grens: reenboom, reinboom, boom die een grens aanduidt
• reinboom: machtige, schone boom, die de grens bewaakt tussen twee werelden
   
• wij: Germaans voor heilig
• wijboom: heilige boom
   
• *-þra-, *-dra-, *-tra-: achtervoegsels met de betekenis boom
• bijvoorbeeld: *hulandraz is vlier, de holle boom (met holle takken)
• duur: van innerlijk grote waarde (denk aan duurbaar dat dierbaar is geworden)
• leenwoord duren: aanhouden, blijven bestaan
• durender: boom van grote innerlijke waarde
   
• lief: geliefd
• lievender: geliefde boom
   
• wij: heilig
• wijender: heilige boom
   
• Toevoeging van mij:
• rein: macht, zuiver, grens
• reinender of reinder: machtige boom

Tjee! Dat brengt ons allemaal prachtige mogelijkheden voor een heilige-boom-woord. Je kunt kiezen: reinboom, wijboom, durender, lievender, wijender, reinender, reinder... Ik vind durender een waardevolle benaming zoals Tolkien hem gesmeed zou hebben, maar de machtige reinder klinkt me uitzonderlijk krachtig in de oren. Wat is jouw voorkeur? Laat je het me weten via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.?

CW/mei2023

/ | \