Welkom bij Awen

Het labyrint van Chartres - de kathedraal

👣 Labyrint van Chartres - deel 1

Deze zomer duik ik diep in de verhalen van het labyrint in de Notre-Dame de Chartres in Frankrijk. Dit bijzondere labyrint is aan het begin van de 13e eeuw aangelegd. Hoe veel voeten hebben hier gelopen!

Het is gemaakt van lichte en donkere stenen en ligt over de volle breedte (bijna 13m) in het midden van het schip, op weg naar het koor. Helaas is het labyrint tegenwoordig bedekt met stoelen en kan je het bijna niet zien. Op vrijdagen tussen pasen en allerheiligen wordt het labyrint vrijgemaakt en kan je het lopen.

/ | \

👣 Labyrint van Chartres - deel 2

Zo ziet het labyrint in de Notre-Dame de Chartres eruit als de stoelen verwijderd zijn en je het labyrint vrij kunt lopen. Als het druk is, kan je niet de weg teruglopen, tegen de stroom wandelaars in. In plaats daarvan lopen mensen vaak over de zwarte vlakken (de labrys) het labyrint uit.

Soms gebruiken mensen het labyrint om na hun wandeling gelouterd hun bezoek aan de kathedraal te vervolgen. Ze bidden of mediteren op een van de andere bijzondere plekken, zoals bij de Vierge du Pilier, de Sancta Camisia of de Notre-Dame de Belle Verriere.

/ | \

💃🏻 Vrijdag Freyadag

De Notre-Dame van Chartres is gewijd aan Maria. Volgens de reguliere verhalen is dat Moeder Maria en in het bijzonder haar Tenhemelopneming. Na haar dood werd Maria met lichaam en ziel opgenomen in de hemel. Dit staat symbool als de voltooiing van de verlossing van allen. Op deze feestdag (15 augustus) wordt het beeld uit de crypte, Notre-Dame de Sous-Terre (OLV van Onder de Aarde), in een processie door de stad gedragen, gevolgd door een speciale mis. De originele kroon van Notre-Dame de Sous-Terre, getooid met eikenbladeren, verbindt haar met voor-christelijke lokale verhalen van een Vrouwe met Kind.

Artwork: Notre-Dame de Sous-Terre op 15 augustus 2018, foto Cawen

/ | \

👣 Labyrint van Chartres - deel 4

 

Ik ben eerst mijn kennis over de plek waar het labyrint ligt aan het opfrissen. Op een heuvel in het landschap genaamd Beauce ligt de ND de Chartres. Je kunt het van mijlen ver zien liggen.

De kathedraal is gebouwd in de 12e eeuw. Het is een van de eerste bouwwerken in Frankrijk in de 'nieuwe stijl', oftewel gotisch i.p.v romaans. De kennis van het bouwen in deze ranke en ruimtelijke architectuur is mogelijk via de kruisvaarders meegebracht naar Europa, nadat zij hierover van de soefi's geleerd hadden.

Bijzonder is de specifieke uitlijning. Kerken zijn gewoonlijk uitgelijnd west-oost. De NDdC is echter uitgelijnd 43° noord noord oost. Dit is niet de lijn van de midzomer zonsopkomst (38° NNO), maar de lijn van de meest noordelijke maansopkomst (eens in de 19 jaar, de cyclus van Meton).

/ | \

👣 Labyrint van Chartres - deel 5

De Notre-Dame van Chartres is beroemd om zijn vele glas-in-lood ramen en roosvensters (meer dan 2600 m2). Ze stammen voornamelijk uit eind 12e, begin 13e eeuw. De afbeeldingen op de ramen vertellen bijbelse verhalen of tonen scenes uit het dagelijks leven. De ramen zelf hebben ook een verhaal. Ze zijn gedoneerd door edelen en ridders, maar ook door verschillende gilden, zoals de stoffenhandelaren, timmerlieden of schoenmakers.

Het grootste geheim zijn de ingrediënten om het glas de karakteristieke kobaltblauwe kleur te geven. Chartres bleu, sacre bleu, wellicht! Je vindt die kleur terug in het raam van OLV van het Mooie Raam: Notre-Dame de la Belle-Verrière, een van de oudste ramen (ca 1150).

"Men is een rijk binnengetreden dat niet van deze wereld is. Het licht dat uit de vurige kelken van het glas druppelt, is geen aards licht, het is een verlicht licht." 'Lumen de lumine': licht uit ongeschapen licht. - Ricarda Huch aangehaald in Chartres, door Michael Ladwein.

/ | \

"Blauwe kleur is voor altijd aangewezen door het goddelijke om een bron van verrukking te zijn"
- John Ruskin

/ | \

👣 Labyrint van Chartres - deel 6

 

Van begin 11e tot eind van de 13e eeuw was de School van Chartres een bekend begrip in heel Europa en wellicht ook daarbuiten. Griekse filosofie van Socrates en Plato werd gecombineerd met de christelijke levenswijze, met extra aandacht voor de kracht van de natuur. Naast de Zeven Vrije Kunsten (grammatica, retoriek en dialectiek + geometrie, aritmetica, muziek en astronomie) werd ook de geneeskunde gedoceerd. De bibliotheek van de School was een van de grootste en belangrijkste in Europa. De School werd een soort scholengemeenschap, doordat leerlingen hun kennis en kunde doorgaven in eigen scholen verspreid door heel Europa.

Bisschop Fulbert (ca 960-1028) wordt gezien als grondlegger van de School. Hij werd tijdens zijn eigen studie in Reims mogelijk geïnspireerd door Gerbert van Aurillac, die kennis had van Arabische filosofie en natuurwetenschappen. Naar voorbeeld van Fulbert waren docenten niet alleen leraar, maar ook vaderfiguur en begeleider van de leerlingen.

Artwork: Fulbert en leerlingen, miniatuur uit de 11e eeuw door André de Micy

/ | \

👣 Labyrint van Chartres - deel 7

 

Karel de Grote (eind 9e, begin 10e eeuw) was toegewijd aan Maria. Als dank voor een wapenfeit kreeg hij van de Byzantijnse keizer een reliek, het Sancta Camisia. Dit was het heilige gewaad van Maagd Maria, dat zij - afhankelijk van de overlevering - gedragen zou hebben bij de annunciatie, de geboorte van Jezus of bij zijn sterven. Kleinzoon Karel de Kale schonk het aan de kerk in Chartres toen daar na 600 jaar hout nu de eerste kerk van steen opgetrokken was.

Tijdens je bedevaart kon je stof kopen dat tegen het Sancta Camisia gehouden was en daardoor geneeskracht bezat of loden replicaatjes van een hemdje. Later bleek het geen hemdachtig gewaad te zijn, maar een lange lap stof, die nu ook wel de heilige sluier genoemd wordt. (Onderzoek uit 1927 stelt dat het 'uit het begin van de christelijke tijdrekening' stamt.)

Het Sancta Camisia heeft de bewoners van de stad beschermd, genezen en geïnspireerd. Het wordt nog elk jaar in processie door Chartres gedragen.

/ | \

👣 Labyrint van Chartres - deel 8

In oude tijden werden christelijke kerken op nog oudere heilige plekken gebouwd. Dat hielp uiteraard om de oorspronkelijke bewoners het geloof in God te laten ervaren. Belangrijker was dat de kerkvaders uit die tijd weet hadden van de energie die in de Aarde gaat. Zij kozen die plekken zodat zij bij hun werk gebruik konden maken van deze krachten.

Van een heilige plek in Chartres voor de komst van de kerk is (nog) geen archeogisch bewijs gevonden. Verhalen vertellen over de Carnuten, een sterke Keltische stam die in dit gebied leefde, en die hun naam aan Chartres gaven. Volgens velen verwijst Caesar in zijn 'De bello Gallico' naar Chartres als hij schrijft: "Op een bepaalde tijd van het jaar komen de druïden in het land van de Carnuten - men beweert dat dit het midden van heel Gallië is - op een gewijde plek bijeen om recht te spreken. [...] Deze leer is, zo men aanneemt, in Brittannië ontstaan en vandaar naar Gallië gebracht. Wie hem beter wil leren kennen, gaat erheen om zich te laten onderwijzen."

Ook schreef Caesar: "Voor alles proberen de druïden de mensen ervan te overtuigen dat de zielen onsterfelijk zijn en na de dood van het ene lichaam naar het andere overgaan. [...] Bovendien wijden ze uit over de gesternten en hun bewegingen, over de grootte van de wereld en de landen, over de aard van de dingen en het wezen en de daden van de onsterfelijke goden en in al die dingen onderwijzen ze ook de jeugd."

/ | \

👣 Labyrint van Chartres - deel 9

Van de tijd voor de druïden duiken verhalen over de steentijd op. In de omgeving van Chartres zijn cairns (steenhopen) gevonden, gebruikt als tempel of meestal geduid als grafplek. Wellicht voert de etymologie van de naam Carnuten ook naar die cairns, i.p.v. de oude verklaring 'de gehoornden'.

Megalitische bouwwerken uit de steentijd zijn vaak uitgelijnd op bijzondere gebeurtenissen in het firmament, zoals een zonnewende of equinox. Frappant is dat Stonehenge, de beroemde steencirkel in Engeland, en de kathedraal van Chartres een bijna identieke uitlijning kennen. Stonehenge past verrassend goed in de kruising van de kathedraal. Om eens over te mijmeren.

Bron afbeelding: Chartres, Sacred Geometry, Sacred Space van Gordon Strachan

/ | \

💃🏻 Vrijdag Freyadag

💃🏻 Notre-Dame du Pilier (OLV op de Pilaar) in Chartres wordt ook wel de Vièrge Noire genoemd: Zwarte Madonna. Zwarte Madonna’s werden vooral gemaakt in de Middeleeuwen in (het zuiden van) Europa. Meestal zijn ze symbool van Maria, maar soms ook Sint Anna of Zwarte Sara.

Je zou misschien verwachten dat voor deze Madonna’s donker ebbenhout of mahonie gebruikt is. Er is echter lokaal (lichtgekleurd) hout gebruikt, zoals linde of eik. De ware toedracht en betekenis van de Zwarte Madonna’s is al jarenlang een debat tussen wetenschappers en voelenscheppers.

Door het lezen van verschillende boeken over de kathedraal realiseerde ik me dat er een bijzondere drie-eenheid te vinden is. In een van de boeken las ik dat Maria soms ook Hemelvenster genoemd wordt. Dat bracht voor mij OLV van Onder de Aarde, OLV van de Pilaar en de Vrouwe van het Mooie Venster samen in een bijzonder hoedsterschap over de drie Werelden.

Artwork: Vièrge Noire in mei 2013, toen ze nog zwart was; foto Cawen

/ | \

Lees hier verder over het
Labyrint van Chartres - het labyrint

/ | \

spinsels

Snoei-advies

In een van de facebook groepen waar wijsheid over bomen gedeeld wordt, werd een mooie vraag gesteld. Deze persoon is heel attent voor…

Het mooiste servies voor de heilige graal

Als kind las ik graag verhalen met ridders. Ze zwerven door de wildernis, beleven spannende avonturen, houden hun waarden van vriendschap, loyaliteit en…

De spiraal van de koru

April is de maand van het openen. Volgens een theorie komt het woord april van het Latijnse apirere, dat openen betekent. Varens openen…

Ring verloren

Helaas! Ik ben mijn zilveren ring verloren. Het is een kleine zilveren ring, breedte 3 mm, met de gravure Carin 21-12-16 Mocht je…

Vreugdevol schip

In januari 2019 ontmoet ik dit hunebed voor het eerst. Het is een koude en druilerige dag. Toch word ik heel blij en…

Cadeautje: papieren labyrinten

Vingerlabyrinten om te lopen met je vinger Het spiraliserende pad van het labyrint helpt om tot rust te komen, je evenwicht te hervinden…

Scholekster brengt de parel

In het grasplantsoen, tussen twee drukke wegbanen op het industrieterrein, woont een paartje scholeksters. Sinds een dit seizoen twee paartjes, en tot mijn…

Geluksplek

Mijn ouders namen ons vroeger elk jaar mee naar een favoriete vakantieplek aan de Mittelrhein. Ik weet nog goed dat mijn klasgenootjes dat…

De boom van Nederland

In mijn nieuwsbrief Cawen inspireert stelde ik in september 2023 de vraag wat bij uitstek dé boom van Nederland zou zijn. De eik…

Klankschalen zijn toverketels

Vandaag bij mijn lief Jack Peters aan het ontdekken geweest met gong en klankschalen. Over de gong chakra sessie kan ik kort zijn:…

Donder en bliksem

In de voorbereiding op de volgende bijeenkomst in het labyrint onderzoek ik ook de etymologie van eik en quercus. Het Latijnse quercus wordt…

Keuzes die de reis vormgeven

Oriah Mountain Dreamer schreef in januari 2013 een artikel over het labyrint. Ze schrijft dat je kunt kiezen het leven te zien als…

Keep You Safe RuneScript

Dear Friend, Thank you for requesting a copy of our very special ‘Keep you Safe’ RuneScript. This Wyrd-Rune was designed by my father,…

De drie zeven van Socrates

Socrates, de Griekse wijsgeer, liep eens door de straten van Athene. Plotseling komt een man opgewonden naar hem toe. “Socrates! Ik moet je…

Helend Schild

Een vreugdesprong, lente 2019 Tijdens een willekeurig internetbezoek zie ik op een willekeurige plek een willekeurige foto. Een doorkijkje naar het meer van…

Een oud woord: appel

Voor de cyclus Dryade als gids in het labyrint, is deze keer de Appel aan de beurt. De appel speelt een rol in…

Eeuwen leven de uwen

In 2015 koos ik voor de online training Op stap met de bomen I de taxus als boom voor de tijd van samhain.…

Kissing the Cailleach (9min)

Zoals jullie wellicht nog weten, heeft de Cailleach een warm plekje in mijn hart. Anthony Murphy van Mythical Ireland vertelt over zijn heldere…

St Anna

Een van de beschermheiligen van Bretagne is Sint Anna, in NL vaak weergegeven als Sint Anna te Drieën. Hoewel de oorspronkelijke Bretonse Sint…

Dans uit mijn comfort zone

Af en toe moet je even uit je comfort zone. Voor mij was dat afgelopen zondag op de LabyrintWerk netwerkdag, waar we Dansen…

Gele toverhazelaar tegen winterblues

Om eventuele winterblues tegen te gaan: plant een toverhazelaar in je tuin! Moet je eens kijken, wat een prachtige kracht er van deze…

Samhain 2: Wanneer wordt samhain gevierd?

Gisteren heb je kunnen lezen over de betekenis van het aardefeest Samhain. Maar wanneer wordt het gevierd? 1 Datum: woensdag 1 november Over…

Lotsdagen

Onze voorouders vierden de overgang naar het nieuwe jaar met een periode van twaalf dagen en nachten. Het was een tijd van het…

Klavertje drie, klavertje vier

Mijn oog werd getrokken door bloeiende klaver en opeens herinnerde ik me weer dat ik dat ik dat vroeger als kind een mooi…

Cadeau voor de mensheid

Blootsvoets lopen ze in het zonovergoten labyrint. De ene vrouw loopt het pad naar binnen, de andere het pad naar buiten. Ze komen…

Transforming the maze of the search into a labyrinth of finds

Dit Engelstalige artikel over de kracht van het labyrint schreef ik voor de jaarlijkse almanak van de Groninger Farmaceutische Studentenvereniging Parmaciae Sacrum. Het…

Lenteboom Wilg

Toen ik jaren geleden naar mijn werk in de stad verderop reed, reed ik vaak speciaal een stukje om zodat ik langs een…

Abracadabra betekent
ik creëer wat ik zeg