Vrijdag Freyadag 2024-Q4

Vrijdag Freyadag Godinnendag
elke vrijdag een kleine ode aan een godin
volg op instagram of facebook

/ | \

- 246 -

04-10-2024 💃🏼 Clara van Assisi

In gebed hoorde haar moeder: “Vrouwe, u zult een heilzaam licht baren dat de wereld verlichten zal”. Volgens de verhalen werd Clara geïnspireerd door Franciscus van Assisi om een religieus leven te aanvaarden. De uitwisseling was wederzijds, want als Franciscus niet zeker wist of een beslissing juist was of hoe te handelen, liet hij zuster Clara om raad vragen. Toen ze ziek werd, kon ze van afstand de leringen van Franciscus volgen. Zo werd ze in 1958 tot patrones van de televisie benoemd. (hihi)

Artwork: eigen foto, basilica di Santa Chiara in Assisi

/ | \

11-10-2024 💃🏼 QuanYin

Moge de duizend armen van QuanYin je omarmen en je gehuld worden in de zachte kracht van haar violette lotus.

Artwork: Violette Lotus by Bahman Farzad

/ | \

18-10-2024 💃🏼Isis & Gaia

Elf jaar geleden was ik gisteren in Vézelay. Ik mediteerde in de vroege ochtend in de crypte van Basilique Sainte Marie-Madeleine. Het oktoberlicht viel zacht naar binnen en de kerk boven mij was stil. Achter mij was een van de nonnen aan het stofzuigen. Het geluid van de ritmische bewegingen bracht mij dichter bij mezelf en dieper in mijn eigen stilte. Ik vond mezelf tussen de sterren, met twee grootse vrouwen. We hielden elkaars handen vast, ik voelde me hun zuster. De ene vrouwe was de kosmische vrouwe van de sterren, de ander was de aardemoeder. En blijkbaar hoorde ik op dat moment bij hen. Een ervaring die me nog altijd raakt.

Artwork: crypte in de Sainte Marie-Madeleine, eigen foto, 2013

/ | \

25-10-2024 💃🏼 La Dame d’Auxerre

Op zoek naar iets anders (daarover later meer) kwam ik deze Vrouwe tegen: La Dame d’Auxerre. In 1907 vond een van de curatoren van het Louvre dit beeld ergens in een opslag van het museum van Auxerre.

Ze is een Korè, een moderne term die gegeven wordt aan deze vorm van Griekse beelden: een op zichzelf staand beeldje of standbeeld van een jonge vrouw, met een archaïsche glimlach, en vaak gekleed in prachtige jurken en gewaden. Aan hun kledingstijl kan je het tijdperk waarin de Kore gemaakt was aflezen. De beelden waren van origine met heldere kleuren beschilderd. Ze stralen bekoorlijkheid en vrouwelijke verfijning uit. Waar een Kore voor diende, is niet helemaal bekend. Er wordt gedacht dat het offergaven zijn voor godinnen of overleden dierbaren.

Ook de Dame van Auxerre heeft die achaïsche glimlach. Volgens wiki heet de stijl van heur haar Daedalus stijl. Het is evenwichtig gevlochten haar dat in gelijk aantal strengen over haar schouders valt. Mij deed het meteen Egyptisch aan. Haar jurk heeft een patroon dat geduid wordt als meanders (CW: eh, ik zie vierkanten?) Nog interessanter is dat wiki stelt dat zij haar rechterhand op haar solar plexus houdt. (CW: eh?)

Artwork: 
La Dame d’Auxerre, Musée du Louvre
La Dame d’Auxerre in kleur, University of Cambridge

/ | \

1-11-2024 💃🏼 De Vrouwe van Vix

De korè van Auxerre herinnerde mij aan een andere korè. Tenminste, als je haar tot korè wilt bestempelen. 

Ergens rond 500 voor Christus leefde in een versterkte vesting in de Bourgogne een vrouwe. Ze hoorde wellicht bij de Keltische stam van de Aiduoi of Aidui, dat de vurigen, de fellen betekent. Deze stam leefde tussen de Saône en de Loire, een strategische locatie vol handelsroutes. In 1953 werd in plaatsje Vix in deze streek haar grafheuvel gevonden met een grote grafkamer. Van het lichaam was niks meer gevonden, maar gebaseerd op de grafgiften werd het een zij. Koningin, prinses, priesteres, wie weet was ze wel een genezeres of zieneres. In elk geval een Vrouwe.

Ze droeg een gouden torc versierd met twee gevleugelde paarden, een gouden diadeem, kettingen en armbanden van goud, versierd met halfedelstenen en barnsteenkralen, acht fibulae (kledingspelden). De kamer lag vol giften: het lichaam zelf was op een ceremoniële wagen geplaatst, waarvan de wielen netjes tegen de muur gezet waren. Verder een zilveren patera, Etruskische wijnkan, Grieks aardewerk, Attische schaal, bronzen schalen ‘met een mysterieuze functie’, allemaal tekenen van grote rijkdom en van levendige handel met streken door heel Europa. 

De pièce de résistance uit deze grafheuvel is inmiddels wereldberoemd: de krater van Vix. Deze krater (vat om wijn en water te mengen) was gemaakt van brons, was 1,64 m hoog, mat op zijn breedst 1,27 m, woog 209 kg, met wanden van 1 tot 1,3 mm, en het vat kon 1100 liter wijn bevatten. De krater is rijkelijk versierd met allerlei symbolen: gorgons, karren getrokken door paarden, geometrische vormen, leeuwinnen als handgrepen, slangen, en meer. De krater is waarschijnlijk gemaakt in Sybris, een Oud-Griekse stad in Zuid-Italië.  

In het midden van de deksel van de krater staat een klein bronzen standbeeldje. Het is 19 cm hoog en toont een vrouw. Haar gezicht heeft een zachte uitstraling. Ze draagt een peplos, een Grieks gewaad van wol dat met een fibula bevestigd wordt, en haar haar is bedekt met een voile. Haar rechterhand hangt naar beneden, haar linkerhand reikt naar voren. Het hield misschien iets vast dat nu verdwenen is. Het hele standbeeldje heeft een andere stijl en uitstraling dan de rest van de krater. 

Ik vind haar prachtig. Ooit ga ik een replica van haar aan mijn verzameling toevoegen. 

Artwork: diverse bronnen van internet

 / | \

8-11-2024 💃🏼 1/ Potnia

Sinds deze zomer heb ik een intensief lijntje met bijen. De wegen van de voorzienigheid voerden mij op internet naar Potnia, de Vrouwe, de Meesteres, de Echtgenote, de Vrouw van het Huis. Potnia is een woord uit het Oud-Grieks, behorend bij de Minoïsche en Myceanische tijd. Po-ti-ni-ja was de godin van de natuur, van geboorte en dood, zij baarde jaarlijks het goddelijke kind.

Vaak wordt Potnia verbonden aan een verdere omschrijving: Potnia Theron: Vrouwe van de Dieren; Potnia Hippeia: PaardenVrouwe of Si Potnia: Vrouwe van het Graan. Soms is het alleen Potnia, Vrouwe, Onze Lieve Vrouwe.

Artwork: Potnia Theron, 2300BC, gevonden in Ugarit (Syrië)

/ | \

15-11-2024 💃🏼 2/ Potnia Laburintos 

Ik ken de naam Potnia via de verhalen van Minoïsche godin Ariadne. Zij draagt als titel Potnia Laburintos (da-pu-ri-to-jo po-ti-ni-ja), Vrouwe van het Labyrint. Volgens een oud geschrift uit Knossos wordt “aan alle goden, honing" geofferd en “aan Ariadne, honing”. Zij kreeg in haar eentje evenveel honing als alle andere goden samen moesten delen. Ariadne wordt gezien als vrouwe van de bijen.

Artwork: reproductie Minoïsche hanger met bijen ‘The Bees of Malia’
originele hanger gevonden in Malia, Kreta, gemaakt 1800-1650BC
foto gevonden op Etsy bij AncientCircles

/ | \

22-11-2024 💃🏼 3/ Bijen

Je kunt bijen zien als alchemisten, die het geheim kennen van het maken van helend en genezend goud. Zij zijn de verzamelaars van wijsheid, sprekers van waarheid, hoeders van de cyclus van leven, dood en wedergeboorte. Bijen horen bij de onderwereld en doorgangen naar andere werelden. Ze zijn de ‘Vogels van de Muzen’, boodschappers van goddelijke inspiratie, kennis en wijsheid. 

Artwork: Omphalos (navel) uit de tempel van Apollo in Delphi, Griekenland (330BC)
Bron: Mark Cartwright

/ | \

29-11-2024 💃🏼 4/ Melissa & Melissae

Als je bijen onderzoekt, dan komen de Melissae voorbij. De term Melissae werd algemeen gebruikt voor priesteressen gewijd aan Demeter, Persephone, Apollo van Delphi. Ook de priesteressen gewijd aan Ariadne werden Melissae genoemd. Zij zijn de kanalen voor hemelse boodschappen, spreeksters van de hoogste waarheid en een bron van goddelijke inspiratie en liederen.

Melissa is de naam van een Griekse nimf die het gebruik van honing ontdekte. Zij gaf de naam aan bijen en honing: meli. Bijen werden symbolen voor nimfen en nimfen werden soms bijen. Beiden werden daardoor soms Melissae genoemd. Melissa is ook de naam van prinses Melissa, dochter van Kretenzische koning Melisseus (Bijen-Man of Honing-Man). 

Artwork: gouden hangers met Bijengodin, 700BC, gevonden op Rhodos
Foto: British Museum

/ | \

6-12-2024 💃🏼 5/ Mesolitisch honingverzamelen

Op zoek naar de bijen van de Merovingen (nog even geduld) vond ik op de website van Andrew Gough interessante artikelen over bijen. Hij heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar bijenverering door de millennia. Andrew begint bij de bijen die als fossiel bewaard zijn gebleven in barnsteen, miljoenen jaren oud. Vervolgens vermeld hij een 15.000 jaar oude tekening, gevonden in de Grot van de Spin in de buurt van Valencia (Spanje). Het is een figuur die zijn leven riskeert om honing uit een bijenkorf te halen. Is het niet prachtig?

Artwork: naar een rotstekening uit Spanje, 13.000 BC
Bron: via AndewGough.co.uk,

/ | \

13-12-2024 💃🏼 6/ bijengodin

Een mooie voor vrijdag de 13e. Deze 5000 jaar oude bijengodin laat zien dat onze verre voorouders al weet hadden van de kracht van bijen. Pollen en honing die genezing brengen, maar ook hoe samenwerking een harmonieuze gemeenschap brengt, dat je met dans kunt communiceren, en het belang van bestuiving. En vergeet het licht van bijenwas kaarsen niet.

Artwork: naar bijengodin, 5000BC, Spanje
Bron: via AndewGough.co.uk, maar een origineel heb ik niet kunnen vinden

/ | \

20-12-2024 💃🏼 Vrouw Holle

Je kent haar van het sprookje, maar ze is grootser dan dat. Ze kent vele namen en honderden verhalen, ze is godin van leven en dood, en van wedergeboorte. Vrouwe Holle is de wintergodin die je inwijdt in heling en magie, die helpt bij transformatie en nieuwe beginnen, die weet heeft van de elementen en reizen door de werelden.

Vrouwe Holle hoort bij midwinter, van licht in het donker. Holle is verbonden aan spinnen en weven, denk maar aan het sprookje dat begint met spinnen van draden bij de put. Spin na de winterzonnewende met het nieuwe licht jouw sterke draden en weef hun kracht in je nieuwe jaar. Vraag Vrouwe Holle daarbij om haar hulp, en schudt haar kussens op als dank.

Artwork: Winter Goddess by Emily Balivet

/ | \ 

/ | \