Vrijdag Freyadag 2026-Q3

Vrijdag Freyadag Godinnendag
op vrijdag een kleine ode aan een godin
volg op instagram of facebook

/ | \

- 337 -
03-04-2026 💃🏼 Sedna

In een reeks over zeegodinnen mag Sedna niet ontbreken. Ik vind haar namen zo mooi: Arnakuagsak of Arnaqquassaaq; Sassuma Arnaa; Nerrivik; Nuliajuk; Arnapkapfaaluk; Takánakapsâluk of Takannaaluk; met betekenissen als Moeder van de Diepte, Grote Boze Vrouw, Oude Vrouw die in de Zee leeft. Ze wordt weergegeven als grote mooie meermin met lange haren.

Er bestaan vele verhalen over deze reuzengodin van de Inuit, die over de onderwereld Adlivun en de zee heerst. Eén opmerkelijk element komt in elk verhaal terug: op enig moment worden haar vingers afgehakt en deze veranderen in zeehonden, walrussen en walvissen. Om haar gunstig te stemmen, zo wordt in een ander verhaal verteld, reist de angakkuq (sjamaan) naar de zee om haar haren te wassen en te kammen. Daarna geeft ze de dieren vrij die de stam nodig heeft om te jagen en te overleven. 

Artwork: Sedna, beeld in National Museum of Finland, bron wiki

/ | \

10-07-2026 💃🏼 Vellamo

In de runeliederen rijst Finse Vrouwe van Water Vellamo op uit de wateren. Met haar borst op het gras luister ze naar held  Väinämöinen, terwijl hij de kantele bespeelt en met zijn magische stem liederen zingt. Ze is een vrouwe die koeien houdt, maar dat zijn natuurlijk eigenlijk vissen. Vissers aanbidden haar, voor een goede vangst en veilige thuiskomst. De nixen, kleine plagerige watergeesten, zijn haar kinderen. 

Haar namen betekenen Vrouwe van het Water, Moeder van de Zee, Moeder van de Boot. Op het wapen van Päijät-Häme, een regio in Zuid-Finland, staat ze afgebeeld als een meermin met lange golvende haren, haar ene hand in de zij en een koekoek losgelaten uit de andere hand.

Artwork: Vellamo op de vlag van Päijät-Häme

/ | \

17-07-2026 💃🏼 Rán

Noordse zeegodin Rán is vrouwe van de zee en de diepte, van zeestormen en ondergelopen land. Ze wordt weergegeven met een net, en er wordt gezegd dat haar naam diefstal of plunder betekent. Samen met zeegod Aegir heeft ze negen dochters, de golvendochters of barenmeiden: Rijzer, Rollende Golf, Schuimvlok, en meer prachtige zeenamen. 

Het donkere haar van deze vrouwe sleept over de grond en is verbonden met het zeewier in alle noordelijke oceanen. Rán is een vrouwe van de dood, en zeemannen dragen een gouden munt bij zich om aan haar te offeren als ze haar hal binnengaan. Als ze de verdronken zeelui beu is, stuurt Rán hen door naar Helheim, het dodenrijk van Hella.

Maak voor Rán een zandkasteel. Gewoon om te laten weten dat je van haar zee houdt.

Artwork: Rán met haar net, artist unknown

/ | \

24-07-2026 💃🏼 Nehalennia

Lest best. Ik eindig de oceaan- en zeegodinnenreis van dit seizoen met een persoonlijke favoriet: Nehalennia, godin van eigen bodem. Deze Keltisch/Germaanse of nog oudere (Doggerland?) godin hoedt over de Noordzee. Misschien horen de Schelde en de Rijn ook wel onder haar hoede. 

Nehalennia wordt weergegeven op de boeg van een schip of gezeten op een hoge zetel. Ze heeft een (helle)hond aan haar zijde en draagt een mand appelen op haar schoot. Ze draagt een lang gewaad, met daarover een kortere mantel en daar nog een pelerientje (schoudermanteltje) over. Ze is de enige Dame die met dit (Zeeuwse!) kledingstuk wordt weergegeven. Soms wordt ze als drievoudige godin weergegeven, zoals de matronen.

Haar naam is voer voor hartstochtelijke discussies. Iets met nevel, nat, water, hemel, hullen, leiden, schijnen, schenkster, dichtbij, wat zou kunnen leiden tot leidster, stuurvrouw, zij die het schip veilig over zee loodst.

Nehalennia van de Noordzee wordt door zeelui, reders, handelaren en reizigers geëerd en gedankt bij voorspoedige overtochten. Honderden votiefaltaren uit de 2e eeuw, gevonden in provincie Zeeland, zijn gewijd aan Nehalennia als dank voor haar hulp. 

Moge haar westenwind je voorspoedig naar overvloed voeren.

Artwork: Nehalenia by Art Carving Shop
https://artcarving.store/

/ | \

31-7-2026 💃🏼 Matronen

Drie Dames: Matres, Matronen. Stamgodinnen, Huisgodinnen. Deze Keltisch - Germaans - Romeinse godinnen hoeden de familie, huis en haard, land en water. Ze dragen de hoorn des overvloeds, worden omgeven door beschermende bomen en helende planten. Matrone draagt bescherming in zich, wijsheid, kracht en ook een beetje magie.

Vele aan hen gewijde altaren zijn gevonden in het gebied ten westen van de Rhein en in de Eifel. In het Rijnland worden de matronen ook wel Aufaniae genoemd. Au betekent voorspoed, geluk. Het tweede deel komt mogelijk van een etymologische wortel die spinnen, weven betekent, en via een andere route naar doek of vaan leidt. Dat maakt van de Aufaniae de gelukspinnenden of weefsters van voorspoed. De Matronen als schikgodinnen en spinsters en weefsters van het lot en de levensdraad.

Bron: De spinnende godin door Olivier van Renswoude, Taaldacht.nl

Artwork: Die Matronen in der Villa Haselburg. Foto: Haselburg-Verein

/ | \

07-08-2026 💃🏼 Áine

Haar naam betekent helderheid, gloeien, vreugde, stralen. Deze Ierse godin van zomer, rijkdom, schoonheid en soevereiniteit wordt door verschillende Ierse families geëerd als hun stammoeder.

Áine is verbonden met de midzomerrituelen. Haar zuster of haar andere aspect onder de naam Grain (zon, branden, heet zijn) wordt verbonden aan de zonnekracht van midwinter. Twee zonnen die symbool staan voor de lichtkant van het jaar met de stralende zomerzon en de donkerkant van het jaar met de kracht van de bleke winterzon.

Artwork: Op dit prachtige kunstwerk van Katherine Soutar wordt Áine weergegeven zoals in een van haar verhalen: wonend op de bodem van het mysterieuze meer Lough Gur, alwaar zij onder het water en onder de boom het groene laken breit.

/ | \

14-08-2026 💃🏼 Risa

De Keltische stammen die in de Alpen woonden, werden door de Romeinen de Raetianen genoemd, naar hun stambodin Reatia. Vele namen heeft en krijgt ze, deze Alpengodin: Reita, Reeta, Esti, Nea Noreia, Risa, Madrisa/Matreia, Moeder Risa. 

Een van haar titels is Beschermster van de Almen, de weidevelden waar vruchtbaarheid, veiligheid en overleving groeien. Plekken van hard werken, maar ook van rust en zacht. 

Een waardige Vrouwe om hartelijk te bedanken voor haar waken over ons, bij weer een mooie tai chi week in de Oostenrijkse Alpen. 

Foto: een van de favoriete almen in het Großarltal, eigen foto

/ | \

21-08-2026 💃🏼 Demeter

Ze is de Griekse opvolgster van Frygische Cybele en Hattische Kubabba. Demeter, Goddelijke Moeder, wordt soms gezien als Moeder Aarde zelf en ze is nauw verwant met Gaia en Rhea. Als GraanMoeder is ze de godin van de landbouw en de gewassen, uitvindster van bijbehorende gereedschappen, zij leerde de mens ploegen, zaaien, dorsen, malen, brood bakken, en meer. Deze grote godin heerst over de cyclus van leven, dood en wedergeboorte. En zo is Demeter ook betrokken bij de Heilige Wetten.

Artwork: Demeter, by Glen Mullaly

/ | \

28-08-2026 💃🏼 Maria die de knopen ontwart

In de Sint-Petrus aan de Perlach in Augsburg (D) hangt een levensgroot uniek schilderij, gemaakt in 1687. Omgeven door engelen en wolken staat Maria in rood gewaad en blauwe mantel, met een maansikkel onder haar voeten en de duif van de Heilige Geest boven haar hoofd. In haar handen houdt zij een koord met knopen, en Maria ontwart de knopen. Dus als je eens een knoop vindt in je gedachten, je hart of op je pad, weet je nu wie je aan kunt roepen. 

Maria, Knotenlöserin
Knotenmadonna
Maria, die de knopen ontwart

Geweldig, toch. Extra leuk als je van labyrinten en de draad van Ariadne houdt.

Artwork 1: Maria, Knotenlöserin, door Johann Georg Melchior Schmidtner

Artwork 2: Maria die de knopen ontwart op Eifelsteen, door Kitty Hendriks
Eigen collectie, eigen foto

/ | \

05-09-2026 💃🏼 Idunna

💃🏼 Noordse Iðunn of Idunna is hoedster en schenkster van eeuwige jeugd. De betekenis van haar naam wordt ook wel uitgelegd als de verjongende of de eeuwige jeugdige. De vruchten waarmee Idunna jou verjonging schenkt, worden vaak weergegeven als appels.

Juf Linda zegt over haar:
“Idunna is zo'n 'onbekend maakt onbemind' godin. Ik lief haar, ze is een van de meest bijzondere godinnen. Lentegodin ja, maar ze is ook de nomadische godin die zorgt voor zaden, noten, en helende planten, en ze verder het wiel in brengt. Ze heeft een innige relatie met de Yggdrasil (en alle bomen) en is van geboorte een van de Alfir.”

Van lente, naar zomer, naar herfst en winter. Idunna is van alle seizoenen.
Ik lief haar ook.

Artwork: Iðunn by Johan Egerkrans

/ | \

11-09-26 💃🏼 Mielikki

Ik dacht, ik ga nog even door met boomgodinnen. Maar eerst zette ik de boomgodinnen die al voorbij zijn gekomen op een rijtje. Haha, dat waren er meer dan ik dacht! In de rij vond ik Mielikki, Finse godin van het woud. Even in de herhaling dan.

Mielikki is de Finse godin van het woud en de jacht. Ze hoedt het bos, de flora en fauna die daar leven. Je kunt haar ook aanroepen als je paddenstoelen, bessen of heilzame kruiden zoekt. Ze heelt de dieren die aan vallen ontsnapt zijn en zet gevallen jonge vogels terug in het nest. In de mythen was ze betrokken bij het scheppen van de beer. Mielikki komt van het oud-Finse woord mielu, dat geluk betekent. (Er is een berg op Venus naar haar vernoemd: Mielikki Mons.)

Andere (toe)namen van Mielikki zijn Vrouwe van het Bos, Schoondochter van het Bos, BosGodin, De Eerste van de Levenden, Meisje van het Bos, de Gouden van het Bos, Mooie Vrouwe, Gulle Vrouwe van het Bos, Bos Bloem, Gouden Appel van de Wildernis…

Artwork: Mielikki, artist unknown

/ | \

18-09-26 💃🏼 Olijf & Athena

Het Griekse restaurant waar ik was, was op een chique manier gedecoreerd met het thema olijf. Dat bleek de betekenis van hun bedrijfsnaam: Eliá. Door de placemat heen voelde ik de kracht van de olijfboom. 

Er is een mooi verhaal over de band tussen Olijf en Griekse godin Pallas Athena. Poseidon en Pallas Athena willen allebei heerschappij over de streek Attica. Oppergod Zeus belooft het gebied aan diegene te geven die de meest waardevolle gift brengt. Poseidon boort een waterbron aan, Athena plant een olijfboom. Daarmee wint Athena. Met de olijfboom brengt ze overvloed en gezondheid. Daar komen vrede, wijsheid en harmonie uit voort. Het aanbieden van een olijftak nog steeds het symbool voor verzoening en vrede. 

Artwork: eigen foto

/ | \

25-09-26 💃🏼 Anahita

Haar naam betekent vocht, haar toenamen betekenen puur en zuiver. Iraanse Aradevi Sura Anahita is de godin van de mythische rivier die de bron van alle wereldwateren is. Haar tempels staan op oevers en bij bronnen, en ze hoedt over heling, vruchtbaarheid en wijsheid. Als vrouwe van Venus staat ze voor liefde, schoonheid en harmonie.

Artwork: Anahita, gevonden op Contos de Todos Os Cantos

/ | \

/ | \